SFADC COVID-19 Mapagkukunan ng Kaalaman para sa Nangungupahan







→ Alamin kung paano makipag-ugnayan sa mga tenant rights groups dito.
→ Para sa iba pang mapagkukunan ng kaalaman, mag-click dito.
Makibaka para sa pagsanib-pwersa at pagbangon ng mga nangungupahan!



*In-update noong ika-9 ng Febrero 2021

SA MGA NANGUNGUPAHAN SA SAN FRANCISCO: ang ilan sa mga lokal at pang-estadong batas ay maaring nakakalito, ngunit may ilang grupo na handang tumulong sa iyo.  Maaring matagpuan ang buong listahan ng mga tenant groups dito. Ang ilan sa mga karaniwang kaalaman ay matatagpuan sa ibaba, at ang mas malalim na kaalaman ay mahahanap sa Mga Tanong na Madalas Tanungin..

Pinalawak ang mga proteksyon laban sa pagpapalayas hanggang Hunyo! Ang mga nangungupahan ay mayroong palugit hanggang ika-30 ng Hunyo 2021 para mabayaran ang mahigit 25% ng kanilang upa na dapat sanang mabayaran noong ika-31 ng Enero.

Hindi kailangang lumipat!  Paghahatian ng mga nangungupahan at kasero(a) ang ayuda na mahigit $2.6 bilyon sa lalong madaling panahon. Magkakaroon ng update sa pahinang ito kapag nagkaroon na ng karagdagang detalye tungkol sa pag-aapply ng ayuda.      



Hindi ako makakabayad ng upa.  Ano ang gagawin ko? 

Kung hindi ka makakabyad dulot ng kagipitan na dulot ng kawalan ng sahod o nadagdagan ang gastusin dahil sa pandemia, hindi ka maaring palayasin dahil sa hindi nabayarang upa. May konting panahon pa para makaipon at mabayaran ito. Para sa kaalaman tungkol sa upa na hindi nabayaran bago mag Setyembre 2020 o sa iba pang detalye tungkol sa mga paksang nasa ibaba, mangyaring basahin ang  Mga Tanong na Madalas Tanungin.    

→  Para sa hindi nabayarang upa sa pagitan ng Setyembre  2020 hanggang Hunyo 2021,  may pang-estadong batas AB 3088 at  SB 91, na nagpapaliwanag sa mga hakbang at prosesong dapat sundin ng nangungupahan at kasero(a).

Kapag inihain ng iyong kasero(a) ang abisong "magbayad o lumayas (pay or quit)," mayroong 15-araw na palugit para i-sumite ang “Deklarasyon ng Kagipitan dulot ng COVID-19, na iyong pinirmahan sa ilalim ng parusang pagbubulaan. Kung hindi ito mai-susumite sa loob ng 15-araw, ang iyong kasero(a) ay maaring simulan ang pasasampa sa kasong pagpapalayas laban sa iyo. Kung ang iyong sahod ay lampas 130% ng area median household income, ang iyong kasero ay maaring humingi ng katibayan tungkol sa iyong kagipitan dulot ng COVID-19.

Kailangang magbayad ng mahigit 25% ng iyong upa sa pagitan ng Setyembre hanggang Hunyo sa o bago mag ika-30 ng Hunyo 2021.  Kung hindi, ang iyong kasero(a) ay  maaring simulan ang pagsasampa ng kasong pagpapalayas laban sa iyo.

Ang natitirang 75% ng iyong upa ay maaring singilin sa pamamagitan ng small claims court o sa ibang proseso ng pagkolekta ng utang. Subalit, hindi ka maaring palayasin dahil sa natitirang halagang ito.

Kasalukuyang inaasikaso ng estado ang pagsisimula ng sistema para paghatian ang ayudang $2.6 bilyong dolyar para maagapan ang mga nangungupahan na may utang sa pagbayad ng upa. Tatakbo ay sistemang ito bago mapaso ang pang-estadong proteksyon laban sa pagpapalayas.  Para makahingi ng tulong ngayon sa pagbayad  ng 25% ng iyong upa na kailangang gawin sa ilalim ng pang-estadong batas, mangyaring makipag ugnayan sa RADCo  o sa QFoundation. Para makahingi ng gabay sa pag-apply ng ayuda, mangyaring makipag ugnayan sa isang tagapayo sa BiSHoP.


Pambansang Utos ng CDC 

Ang Centers for Disease Control and Prevention (CDC) ay naghain ng pansamantalang pambansang moratorium sa karamihan ng pagpapalayas dulot ng hindi nabayarang upa mula  ika-4 ng Setyembre 2020 hanggang ika-31 ng Disyembre 2020. Subalit, pinalawak ito kamakailan hanggang ika-31 ng Marso 2021. Sa karamihan ng mga situwasyon, nagbibigay ng mas mainam na proteksyon ang mga pang-estado at lokal na batas para sa mga nangungupahan sa San Francisco. Ngunit sa ilang kondisyon, maaring makadagdag ito ng proteksyon .  Makipag ugnayan sa isang tenant rights group kung nais mong tuklasin kung makakatulong ito sa iyo. Para makamit ang mga proteksyong ito, lahat ng mga adulto sa kasambahayan ay kailangang magsumite ng deklarasyon (tagalog) sa iyong kasero(a).  Gumawa ng Fact Sheet ang HUD na madaling basahin, para maintindihan ng mga nangungupahan kung sila ay kwalipikado at kung paano makakamit ang mga proteksyong ito. Ang National Housing Law Project ay gumawa rin ng mas detalyadong legal na pagsusuri ng utos na ito, at nagtipon sila ng iba pang kaalaman dito.


Protektado ba ako laban sa ibang pagpapalayas? 

Ang AB 3088 ay nagsisilbing proteksyon laban sa pagpapalayas dulot ng hindi nabayarang upa.  Ipinagbabawal ng lokal na legislasyon ang iba’t ibang uri ng pagpapalayas (maliban kung ang pagpapalayas ay sanhi sa kalusugan at kaligtasan ng sinoman o ang Ellis Act) hanggang ika-31 ng Marso 2021.Tinitiyak namin na magpapatuloy ang mga proteksyong ito. Samantala, ipinagbabawal ng Utos ng CDC ang karamihan sa lahat ng pagpapalayas, kabilang ang Ellis. Angkop ito sa mga nangungupahan hanggang ika-1 ng Abril 2021, at maaring magsumite ng  deklarasyon (tagalog) sa inyong kasero sa kahit anong oras (matatagpuan ang karagdagang kaalaman dito).

Kabilang sa pang-estadong batas na AB 3088 at SB 91 ang multang aabot sa $2,500 para sa mga kasero(a) na magtatangkang palayasin ang kanilang nangungupahan (sa pamamagitan ng pagpalit ng susi, pagpatay sa kuryente, pagtatapon ng kagamitan, at iba pa). Mahigpit na ipinagbabawal din ang mga kasero(a) sa pag gamit ng iba’t ibang uri ng kasong pagpapalayas, bilang ganti sa hindi nabayarang upa. Ang pambansang batas ay nagdadagdag ng multang aabot sa $200,000 kapag lumabag ang kasero(a) sa pambansang utos.



MGA IBANG PAGBABAGO SA PROTEKSYON NG NANGUNGUPAHAN

Pansamantalang Ipinagbabawal ang Malakihang Pagtaas ng Upa:

Ipinagbabawal ng pang-estadong batas ang pang-gagancho ng upa sa kalagitnaan ng state of emergency.  Ibig sabihin nito, ipinagbabawal ang mga kasero na singilin (o mag presenta) ng upa na lampas 10% ng kanilang sinisingil bago mag ika-10 ng Pebrero 2020, kahit hindi ka sakop ng rent control. Ipinagbabawal din ang mga kasero(a) na magpalayas ng nangungupahan at ipa-upa ito sa iba ng mas mataas na halaga kaysa sa presyong binabayad ng napalayas na nangungupahan.  Maaring gamitin ang halimbawang liham ng Tenants Together,  kung nakatanggap ka ng abisong pagtaas ng upa ng lampas 10% pagkatapos maideklara ang State of Emergency noong ika-10 ng Pebrero 2020.

Pag-aapply sa Abot Kayang Pabahay: Matatuloy pa rin ang mga nakaplanong pagbunot ng mapipili sa San Francisco, ngunit sa online lamang sila tumatanggap ng applications. Maaring basahan ang pahinang ito para sa karagdagang kaalaman.

Sa Mga Nangungupahan sa Residential Hotels (SROs): Sakop din ng eviction moratorium ang mga nangungupahan sa SROs, kahit hindi pa sila idinedeklara bilang nangungupahan (halimbawa., sila ay nakatira sa SRO unit sa loob ng 32 araw).  Kung hindi pa idinedeklara ang pagiging nangungupahan (halimbawa; nakatira sila sa SRO unit sa loob ng 22 araw), protektakdo sila laban sa pagpapalayas sa kagitnaan ng kasalukuyang krisis. Ngunit, kapag ibinawi ang moratorium, magsisimula ang katayuan ng pagiging nangungupahan kung kailan sila nagsimulang mangupahan sa kanilang  (halimbawa; simula 22 araw). Samantala, may ilang bagong batas at gabay na tinutukoy ang proteksyon ng mga kasalukuyang naninirahan sa mga residential hotels.

May isang emergency ordinance na kinakailangang alukin ng ating lungsod ang mga pribadong silid sa mga hotel para sa mga naninirahan sa SRO na nagpositibo sa COVID-19. Ito ay nagsisilbing gabay sa mga naninirahan na tumawag sila kapag may katanungan tungkol sa pag-test, pangagalaga sa kalusugan, at makamit ang kinakailangang silid sa mga hotel. Ipinagbabawal ng pangalawang emergency ordinance ang anumang pagpapalayas dulot ng hindi nabayarang upa ng nangungupahan sa SRO tenants sa kalagitnaan ng moratorium at naglalaan ng COVID-19 SRO Relief Fund para mabayaran ang hindi nabayarang upa.

Noong ika-10 ng Marso 2020, ang Department of Public health ay nag utos na dapat linisin ang mga pinagtitipunang silid at madalas hawakan at puntahan sa mga residential hotels ng mahigit isang beses kada araw o higit pa kung kinakailangan. Ang mga kailangang sundin na gabay sa paglilinis ay matatagpuan dito

Tourist Hotel: Sa mga tumutuloy sa tourist hotels o unit sa loob ng residential hotel, hindi ito sakop ng residential eviction moratorium. Ngunit ito ay protektado ng  April 14 executive order  na ipinagbabawal ang pagtanggal ng mga bisitang ibig tumuloy sa hotel sa kalagitnaan ng kasalukuyang pampubliko at pangkalusugang emergency. Kinakailangan ng mga bisita na ipagpatuloy ang pagbayad sa kanilang silid sa hotel at ipaalam sa hotel kung nag-positibo sila o nagpapakita ng sintomas ng COVID-19 o kung sila ay self-isolating or nagkakwarantine dulot ng posibilidad na na-expose sila sa COVID-19. Para sa karagdagang kaalaman, mag-click dito.

Utilities: Hindi puputulin ng San Francisco Public Utilities Commission ang kuryente at tubig dahil sa hindi kayang mag-bayad sa mga serbisyong ito. Maari nilang hindi singilin ang anumang late fees sa anumang hindi nabayarang singil. Itinigil din ng Pacific Gas and Electric Company (PG&E) ang pagputol dulot ng hindi pagbayad ng mga residential at commercial customers. Mag-aalok din sila ng payment plan sa mga customers na itinukoy ang kanilang kagipitan dulot ng COVID-19.



Link sa mga tenant counseling groups at serbisyong may abogado
Link sa ibang kaalaman.